Owczarek australijski to wyjątkowo inteligentna i wszechstronna rasa pracująca z ogromnymi pokładami energii. Dlatego trzeba mu poświęcić dużo uwagi, zapewnić odpowiednią dawkę aktywności i nie zaniedbać szkolenia. Wtedy może stać się świetnym towarzyszem i przyjacielem rodziny. Pod „żywiołową” powierzchownością kryje wrażliwą psią duszę, bezgranicznie oddaną swojej rodzinie. Wobec obcych jest jednak raczej zdystansowany. Jak każda rasa, także ta ma swoją specyfikę wychowania. W tym artykule dowiesz się wszystkiego, czego potrzebujesz, żeby zdecydować, czy aussie to naprawdę pies dla Ciebie. Mamy dla Ciebie praktyczne rady i wskazówki, które powinien znać każdy właściciel tego imponującego psa.
10 rzeczy, które musisz wiedzieć o owczarku australijskim
Ta rasa nie nadaje się dla początkujących opiekunów. Owczarek australijski potrzebuje co najmniej 60 minut aktywności fizycznej lub umysłowej dziennie. Idealnym zajęciem są dla niego psie sporty albo trening obedience.
Trzymanie aussie w mieszkaniu w mieście jest możliwe. Jeśli jednak nie uda Ci się zapewnić psu wystarczająco dużo zajęć, spodziewaj się niszczenia, głośnego, uporczywego szczekania i nieposłuszeństwa.
Socjalizację szczenięcia trzeba zacząć już we wczesnym wieku. Tylko tak wychowasz spokojnego i zrównoważonego psa, który nie będzie przesadnie reagował na bodźce z otoczenia. Niewystarczająca socjalizacja może się objawiać lękliwością, a nawet agresją.
Owczarek australijski został wyhodowany do pracy przy stadzie, dlatego ma skłonność do zaganiania także dzieci czy psów w swoim otoczeniu. W szkoleniu musisz więc stawiać na konsekwencję i zdobyć jego szacunek. Zdecydowanie polecamy indywidualne szkolenie z trenerem.
Aussie są podatne na choroby dziedziczne, takie jak schorzenia stawów i oczu czy padaczka. Ryzyko niektórych z nich zmniejszysz jednak, zapewniając psu dużo ruchu, dobierając mu odpowiednią dietę i kupując psa z rodowodem.
Owczarek australijski ma skłonność do silnych nietolerancji pokarmowych, które objawiają się biegunką i wymiotami. Dlatego radzimy wybrać zdrową karmę bez kukurydzy, soi i zbóż.
W pierwszym roku lepiej nie obciążać szczenięcia nadmiernie. Pies nie powinien biegać po twardej nawierzchni i powinien też unikać skoków z dużej wysokości (wyskakiwania z samochodu itp.). Zbyt duże obciążenie może w przyszłości wywołać problemy ze sprawnością ruchową.
Owczarek australijski to niemała inwestycja. Na zakup szczenięcia przygotuj około 4500 zł, a na pierwszy rok życia co najmniej kolejne 2700 zł. Bieżące wydatki to weterynarz, karma, zabawki i szkolenie.
Rasa ma piękną okrywę włosową z ciepłym podszerstkiem. Nie musisz się więc martwić, że Twojemu aussie będzie zimno na dworze. Jeśli jednak pies mieszka w domu, a Ty nie chcesz mieć sierści wszędzie, trzeba go wyczesywać przynajmniej raz w tygodniu.
Owczarek australijski ma szybszy metabolizm, dlatego trzeba wybierać pożywną dietę, która wesprze jego aktywny styl życia. Jeśli chcesz, żeby Twój aussie długo był zdrowy, polecamy połączenie naturalnej suchej karmy, mokrej karmy i przysmaków o wyższej zawartości białka.
Charakter
Inteligentny, energiczny, pojętny, wierny i czujny — tak w skrócie można opisać owczarka australijskiego. Dzięki wysokiej inteligencji szybko uczy się zarówno rzeczy pożądanych, jak i niepożądanych. Dlatego potrzebuje jasnego i pewnego siebie prowadzenia, ze stałymi zasadami i nagrodą za dobre zachowanie. Inaczej licz się z tym, że sam znajdzie sobie rozrywkę — na przykład niszcząc Ci dom. Aussie, tak jak inne owczarki, jest niezwykle lojalny wobec swojej rodziny. Wobec obcych jest za to raczej zdystansowany, a nawet może okazywać lękliwość. Dlatego z socjalizacją i oswajaniem z jak najszerszą gamą bodźców trzeba zacząć wcześnie. Szczenię powinno już w młodym wieku przeżyć jak najwięcej różnych sytuacji, poznać obce zwierzęta i ludzi, przyzwyczaić się do niespodziewanych dźwięków itd. Naucz psa także poruszania się komunikacją miejską, i to nawet wtedy, gdy mieszkasz na wsi. Przyzwyczajaj go do jazdy autobusem czy tramwajem. W wychowaniu małego psiego kumpla zdecydowanie pomoże plac szkoleniowy albo psie przedszkole, gdzie może stopniowo przyzwyczajać się do kontaktu z innymi psami. Tylko tak zyskasz psiego przyjaciela o naprawdę stabilnym charakterze, jaki pasuje do ciekawskiego owczarka australijskiego ze wszystkimi jego zaletami.
Zagrożenia zdrowotne
Mutacje genów sprawiają, że wiele ras ma predyspozycje do chorób dziedzicznych. Owczarek australijski nie jest tu wyjątkiem.
Najczęstsze choroby owczarka australijskiego
Dysplazja stawu biodrowego: to choroba dziedziczna, która dotyka tylnych kończyn. Może prowadzić nawet do zwyrodnienia stawów, przez które ruch sprawia zwierzęciu ból. Dobrą profilaktyką dysplazji jest nieprzeciążanie psa w okresie wzrostu (długie spacery, skoki wzwyż, bieganie po twardej nawierzchni). Nie mniej ważna jest jakość karmy, i to co najmniej przez pierwsze 12 miesięcy. Choć wartościowe jedzenie więcej kosztuje, ta inwestycja na pewno Ci się opłaci. To, co zaoszczędzisz na karmie, mogłoby Cię później kosztować dużo więcej u weterynarza. Zaleca się też zrobić psu prześwietlenie między 12. a 16. miesiącem życia. Właśnie w tym wieku można wykryć dysplazję, co pozwala w porę zmienić styl życia psa i zacząć skuteczną profilaktykę.
Padaczka: to choroba dziedziczna, którą jednak mogą wywołać bodźce zewnętrzne. Pies chory na padaczkę miewa dość dramatycznie wyglądające napady, podczas których ogarniają go drgawki i może mu nawet grozić utrata oddechu. Tej choroby nie da się wyleczyć, ale dobra wiadomość jest taka, że istnieją leki, które łagodzą jej przebieg. Z psem chorym na padaczkę radzimy regularnie chodzić do weterynarza i na bieżąco monitorować jego stan zdrowia.
Głuchota: Głuchota jest u owczarków australijskich dość rozpowszechnionym schorzeniem. Niektóre rodzaje głuchoty mogą być leczone chirurgicznie, ale uniwersalnej metody leczenia niestety nie ma. Pies może jednak prowadzić pełnowartościowe życie. Szkolenie w takich warunkach wymaga więcej cierpliwości i wysiłku, ale da się je przeprowadzić bez większych problemów.
Zaćma: To choroba soczewki oka, która powoduje stopniową utratę wzroku. Jeśli kupujesz psa z rodowodem, zapytaj hodowcę, czy rodzice szczenięcia są przebadani pod kątem dziedzicznej postaci tej choroby. Dzięki testom możesz znacząco zmniejszyć prawdopodobieństwo, że choroba dotknie właśnie Twoje szczenię.
Alergie: Alergie są wśród psów powszechne i nie omijają też owczarków australijskich. Rasa może cierpieć na nietolerancję niektórych składników diety albo czynników obecnych w najbliższym otoczeniu zwierzęcia. Jeśli wykryjesz alergię, nie narażaj dalej psa na działanie alergenów. Można to osiągnąć, na przykład zmieniając dietę na monobiałkową suchą karmę (alergia na konkretny składnik obecnej karmy), albo zmieniając otoczenie i wyposażenie domu (alergia na pyłki, pierze).
Wychowanie owczarka, czyli jak zapewnić psu odpowiednie zajęcie
Owczarek australijski dosłownie kipi energią. Dlatego bardzo ważne są konsekwentne wychowanie i odpowiednia dawka aktywności fizycznej i umysłowej. Ponieważ ta rasa ma skłonność do lękliwości, najlepiej szkolić aussie pozytywnymi metodami z użyciem nagród (smakołyki, piłka itp.). Pamiętaj, że to nie jest pies, któremu wystarczy otworzyć drzwi do ogrodu albo przejść się z nim dookoła bloku.
Dorosłemu psu radzimy poświęcać co najmniej godzinę. Wspólny czas najlepiej wypełnić sportem albo zajęciami umysłowymi (aportowanie, bieganie, posłuszeństwo, agility). Jeśli nawet po porządnej dawce ruchu Twój czworonożny przyjaciel wciąż będzie pełen energii, możesz go zająć także zabawkami typu psie łamigłówki.
U szczeniąt ruch trzeba dawkować ostrożnie. Ich stawy i kości dopiero się rozwijają, więc pilnuj, żeby pies nie biegał po twardej nawierzchni (chodnik, betonowe boisko). Niewskazane są też skoki. Za to już w tym okresie intensywnie zajmij się szkoleniem z posłuszeństwa. Owczarek australijski ma głęboko zakorzeniony instynkt pasterski. Jeśli szkolenie z posłuszeństwa będzie niewystarczające, może się okazać, że Twój pies będzie próbował zaganiać nawet Twoje dzieci albo inne zwierzęta. Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z psami, zdecydowanie radzilibyśmy wybrać inną rasę. A jeśli mimo to zdecydujesz się na owczarka australijskiego, zarezerwuj czas na wizyty na placu szkoleniowym co najmniej 2 razy w tygodniu.
Stosunek do dzieci i innych zwierząt
Aussie często uważają, że dzieci czy inne zwierzęta są częścią ich stada, które muszą zaganiać. Dlatego psy mają skłonność do szturchania dzieci albo ciągnięcia ich. Zaganiania można jednak owczarka australijskiego oduczyć konsekwentnym szkoleniem z posłuszeństwa, tzw. obedience. Bardzo ważną rolę odgrywa też sposób, w jaki do psa będą podchodzić pozostali domownicy.
Zwłaszcza dzieci warto nauczyć, jak zachowywać się wobec psa, jak go prawidłowo głaskać i czego unikać. Podstawowa zasada wspólnego życia z psem: nie przeszkadzaj mu, kiedy je albo kiedy śpi. Stanowczo wytłumacz dzieciom, że zabieranie psu miski z jedzeniem to zły pomysł. Dopóki nie masz stuprocentowej pewności, że nic się nie może wydarzyć, radzimy pilnować psa i dzieci.
Koszty utrzymania
Pod względem finansowym owczarek australijski należy do bardziej wymagających ras. Za szczenię z rodowodem zapłacisz średnio około 4500 zł. Na tym jednak niezbędne wydatki się nie kończą. Razem ze szczenięciem trzeba kupić podstawową wyprawkę. Na początek musisz zaopatrzyć się w legowisko, miski, zabawki, pierwszą karmę i akcesoria do szkolenia. Taki pakiet startowy wszystkich niezbędnych rzeczy może kosztować od 360 do 900 zł. Przez całe życie psa musisz oczywiście uwzględnić w budżecie znaczącą pozycję, jaką jest jedzenie. W zależności od aktywności fizycznej owczarek australijski zjada orientacyjnie od 7,5 do 11 kg suchej karmy miesięcznie. W praktyce oznacza to, że jeśli chcesz, żeby pies jadł dobrą karmę (sucha karma od ok. 20 zł za kg), wydasz na nią 160–230 zł miesięcznie. Trzeba go też szczepić, odrobaczać i leczyć w razie nagłych problemów. Na opiekę weterynaryjną przygotuj więc rocznie kolejne 360 zł. Jeśli do tego będziesz uprawiać z psem sport, jeździć na wycieczki i wystawy, pojawi się też wiele kosztów pośrednich. Nie wyliczamy ich w naszym przykładzie, bo u każdego opiekuna są bardzo indywidualne.
Podsumowanie:
| Rok | Wydatki | Na co? |
| Łączne wydatki w pierwszym roku | 6800–8400 zł | zakup, karma, weterynarz, akcesoria |
| Łączne wydatki w kolejnych latach | 3200–4800 zł | karma, weterynarz, akcesoria |
Karmienie i pielęgnacja
Owczarek australijski nie wymaga skomplikowanej pielęgnacji. Jak przy każdym psie dbaj o dobrą, zbilansowaną dietę, dzięki której Twój pies będzie się dobrze rozwijał. Radzimy podzielić jedzenie na 2 posiłki dziennie. Ilość suchej karmy jest indywidualna, ale najczęściej może wynosić od 250 do 370 g dziennie, w zależności od aktywności, wieku i masy psa. W przeliczeniu na wartość energetyczną to około 950–1400 kcal.
Jeśli planujesz trzymać aussie na zewnątrz, pamiętaj, że ma dobry podszerstek i nieprzemakalną sierść. Deszcz ani śnieg nie są więc dla niego szczególnym zagrożeniem. Pielęgnacja sierści mimo to jest ważna. Radzimy od czasu do czasu dodać mu do jedzenia odrobinę oleju z łososia. Zapewni mu piękną, lśniącą i gęstą sierść. A psom, w przeciwieństwie do ludzi, naprawdę smakuje. Raz w tygodniu warto porządnie wyczesać aussie. Twoja pielęgnacja zaprocentuje piękną sierścią. Linienia spodziewaj się zwłaszcza wiosną, kiedy pies zrzuca zimową sierść. W tym okresie możesz wyczesywać go częściej, żeby pomóc mu pozbyć się starej sierści. Jeśli chodzi o kąpiel, obowiązuje uniwersalna zasada: kąpać trzeba tylko psa, który się ubrudził. Z naszego doświadczenia wynika, że zdarza się to tylko kilka razy w roku.
Równie ważne jest przycinanie pazurów. Kiedy? Jeśli Twój pies podczas chodzenia zaczyna przypominać damę stukającą wysokimi obcasami, to najwyższy czas, żeby przyciąć mu pazury.
Wygląd
Owczarek australijski to pies średniej wielkości, hodowany w wielu odmianach barwnych. Do najbardziej poszukiwanych należą blue merle, red merle, czarny tricolor i czerwony tricolor. Ta rasa ma średniej długości sierść z podszerstkiem. W kłębie mierzy 46–58 cm i waży 18–28 kg. Pies jest zwykle większy od suki. U tej rasy typowo występuje szczątkowy ogon. Są jednak też psy z pełnym ogonem — zawsze zależy to od rodziców danego zwierzęcia. Kolejną ciekawostką, która przyciągnie Twoją uwagę w wyglądzie tych pięknych psów, jest kolor oczu. Często jest bardzo różnorodny i nietypowy dla psów.
Hodowle owczarków australijskich
Jeśli planujesz kupić owczarka australijskiego, radzimy sprawdzić, czy któraś z poniższych hodowli nie ma akurat miotu.
CZ
SK
PL